ما فرو نفرستاديم بر تو قرآن را تا به مشقت افتى » . شرح : « قَدْ غَفَرَ اللَّه لَكَ » اشاره است به قول خداى تعالى در سورهء « فتح » : إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً * لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَ « 1 » ؛ « ما گشوديم براى تو گشودنى آشكارا ، تا بيامرزد براى تو آنچه پيشى گرفته از گناه تو و آنچه پس از اين آيد » . [ توجيهات نقل شده در عدم منافات آمرزش نبى اكرم با عصمت ايشان ] بدان‌كه علما - رضوان اللَّه عليهم - توجيهاتى در آيهء شريفه فرموده‌اند كه منافات نداشته باشد با عصمت نبىمكرّم . و ما به ذكر بعضى از آنها كه مرحوم علامهء مجلسى - رحمه اللَّه تعالى - نقل فرمودند « 2 » مىپردازيم ، و پس از آن آنچه اهل معرفت به حسب مسلك خود بيان كردند مجملًا بيان مىنماييم . مرحوم مجلسى فرموده : از براى شيعه در تأويل اين آيه اقوالى است : يكى : آن‌كه مقصود از گناه گناه امّت است كه به شفاعت حضرت آمرزيده شود . و نسبت گناهان امّت به آن حضرت براى اتصالى است كه بين آن حضرت و امت است . و مؤيد اين احتمال است آنچه روايت كرده مفضّل بن عمر از حضرت صادق عليه السلام : قالَ : سَأَلَهُ رَجُلٌ عَنْ هذِهِ الآيَةِ ، فَقالَ : « والله ، ما كان له ذنب و لكن الله سبحانه ضمن له أن يغفر ذنوب شيعة علي ما تقدم من ذنبهم و ما تأخر » « 3 » . ورَوى عمرُ بنُ يَزيدَ عنه - عليه السلام - قالَ : « ما كان له ذنب ، ولا هم بذنب ؛ و لكن الله حمله ذنوب شيعته ثم غفرها له » . فرمود : « نبود از براى او گناهى ، و نه ارادهء گناهى كرد ؛ و ليكن خداى تعالى ذنوب شيعهء او را بر او تحميل كرد ، پس از آن آمرزيد آن را براى او » « 4 » . نويسنده گويد : از براى اين توجيه در مشرب عرفان وجه وجيهى است كه اشارهء به

--> ( 1 ) 1 - الفتح ( 48 ) : 1 - 2 . ( 2 ) - مرآة العقول ، ج 8 ، ص 149 - 150 ؛ بحار الأنوار ، ج 17 ، ص 76 . ( 3 ) - مفضّل گويد : « مردى از امام صادق عليه السّلام دربارهء اين آيه پرسيد : فرمود : « به خدا قسم او ( پيامبر ) به گناهى مبادرت نخست اما خداوند سبحان براى او ضمانت كرد كه گناهان گذشته و آينده شيعيان على را بيامرزد » . ( 4 ) - مجمع البيان ، ج 9 ، ص 168 ، مرآة العقول ، ج 8 ، ص 149 .